Jij hebt een briljant – al zeg je het zelf – idee. Je ziet precies voor je hoe het eruit ziet, wie het nodig heeft en hoe het de markt gaat veroveren. Je wil beginnen met ontwikkelen, investeren in prototypes, misschien wel mensen aannemen. Maar dan… die ene vraag die je wakker houdt: gaat het ook echt werken?
Dit is de realiteit van innovatie. Het verschil tussen een succesvol bedrijf en een duur (mislukt) experiment zit vaak niet in het idee zelf, maar in wat je doet voordat je voluit investeert. Een haalbaarheidsonderzoek is een cruciale stap tussen “ik denk dat het kan” en “ik wéét dat het werkt.” Met de MIT-Haalbaarheid krijg je subsidie voor die stap. In dit artikel vertellen we je alles over die subsidie.
Laten we eerlijk zijn: de meeste innovaties mislukken, of hebben meer tijd nodig dan je eigenlijk zou willen. Niet omdat je als ondernemer niet weet hoe dingen werken, slecht bent in rekenen of “gewoon” geen goede ondernemer bent, maar omdat de wereld complexer is dan we denken. Dit zijn klassieke valkuilen die wij zien bij ondernemers die wel willen innoveren, maar niet altijd succesvol zijn:
Een haalbaarheidsonderzoek spoort dit soort problemen op voordat je honderduizenden euro’s investeert in productontwikkeling. Het is de goedkoopste manier om een dure fout te voorkomen – zeker als je er een subsidie voor kunt inzetten.
Een goed haalbaarheidsonderzoek geeft je:
Het belangrijkste resultaat? Een go/no-go beslissing die je kunt onderbouwen. Als het antwoord “go” is, heb je een solide plan en budget. Is het antwoord “no-go”? Dan heb je duizenden euro’s en maanden werk bespaard.
Met de MIT Haalbaarheid (klik voor praktische informatie) krijg je subsidie voor het uitvoeren van je onderzoek. Minimaal 60% van je project moet bestaan uit haalbaarheidsonderzoek: marktonderzoek, concurrentieanalyse, risico-inventarisatie, octrooionderzoek en businesscase-ontwikkeling. De overige 40% mag je besteden aan licht technisch onderzoek, zoals het maken van een prototype of proof-of-concept.
Het grootste voordeel van de subsidie is dat je dit onderzoek niet uit eigen zak hoeft te betalen. De subsidie verlaagt de drempel om écht gedegen onderzoek te doen, in plaats van maar te beginnen en te hopen dat het goed komt.
Het resultaat van een haalbaarheidsonderzoek is een “go” of een “no-go”. Gaan we door met het plan, is het haalbaar, of niet?
Hier is het contra-intuïtieve voor veel ondernemers: een no-go is geen mislukking. Sterker nog, het is een weloverwogen en grondig onderzochte en onderbouwde beslissing om je tijd, energie en geld niet te verspillen aan een plan, project of proces dat niet gaat werken. Je kunt je daarna richten op een ander, beter plan, of je idee bijstellen totdat het wel werkt.
Een “go” is natuurlijk fantastisch, maar door het eerst te onderzoeken heb je zekerheid dat het project kans van slagen heeft. Dit is een fantastische stap voordat je op zoek gaat naar investeerders: je hebt een plan, budget én marktkennis.
Zowel een go als een no-go zijn dus winst.
LET OP: deze subsidie is vaak op de eerste dag al overvraagd. Zorg dus dat je er op tijd bij bent met je aanvraag!
Innovatie is altijd risicovol. Maar: dat risico kun je managen. Een haalbaarheidsonderzoek is de manier om volledig bewust van alle risico’s te beslissen of je stopt of doorgaat. Het kost tijd en geld, maar bespaart je veel meer als het voorkomt dat je blind achter elk idee aanrent.
Wil je weten of jouw innovatieve idee, nieuwe product of plannen in aanmerking komen voor de MIT Haalbaarheidssubsidie in 2026? Neem contact met ons op en wij helpen je graag op weg!
Plan een vrijblijvende kennismaking in met een van onze subsidieconsultants. Samen zorgen we dat jij het maximale haalt uit jouw innovatie.
Veelgestelde vragen over haalbaarheidsonderzoek
Nog even alles over het haalbaarheidsonderzoek op een rijtje:
Wat is een haalbaarheidsonderzoek precies?
Een haalbaarheidsonderzoek is een systematische analyse die onderzoekt of je innovatieve idee technisch, juridisch en commercieel haalbaar is voordat je gaat investeren in ontwikkeling. Het onderzoek beantwoordt drie cruciale vragen: (1) Kan het technisch gemaakt worden? (2) Mag het juridisch? (3) Is er een markt voor?
Een goed haalbaarheidsonderzoek bestaat uit marktonderzoek, concurrentieanalyse, risico-inventarisatie, octrooionderzoek en businesscase-ontwikkeling. Het resultaat is een onderbouwde go/no-go beslissing die je helpt om met zekerheid te investeren of juist te stoppen voordat je te veel geld kwijt bent.
Wat kost een haalbaarheidsonderzoek gemiddeld?
De kosten van een haalbaarheidsonderzoek variëren sterk afhankelijk van de complexiteit van je innovatie, maar liggen gemiddeld tussen de €10.000 en €40.000. Dit omvat kosten voor marktonderzoek, consultancy, technische testen, octrooionderzoek en analyse.
Het goede nieuws: met MIT Haalbaarheid krijg je subsidie voor deze kosten. De regeling vergoedt een deel van je uitgaven, waardoor je een professioneel onderzoek kunt uitvoeren zonder dit volledig zelf te financieren. Bovendien voorkom je met een goed onderzoek veel duurdere fouten later in het ontwikkelproces: vaak bespaart het je €100.000 tot €200.000 aan onnodige ontwikkelkosten.
Hoe lang mag je doen over een haalbaarheidsonderzoek?
Een haalbaarheidsonderzoek duurt gemiddeld 3 tot 6 maanden, afhankelijk van de complexiteit van je project en de hoeveelheid onderzoek die nodig is.
Voor MIT Haalbaarheid is de maximale projectduur meestal 6 tot 12 maanden, afhankelijk van je provincie. In deze periode voer je marktonderzoek uit, doe je concurrentieanalyse, onderzoek je technische risico’s en ontwikkel je een businesscase. Als je ook een beperkte proof-of-concept of eerste prototype wilt maken (maximaal 40% van je project), plan dan de langere kant van deze tijdspanne in.
Het is belangrijk om voldoende tijd in te plannen: haast maken leidt vaak tot onvoldoende diepgang in je onderzoek, waardoor je niet de informatie krijgt die je nodig hebt voor een goede go/no-go beslissing.
Wat is het verschil tussen een haalbaarheidsonderzoek en een businessplan?
Een haalbaarheidsonderzoek gaat vóór een businessplan en onderzoekt of je idee überhaupt kans van slagen heeft. Het richt zich op drie vragen: Kan het technisch? Mag het juridisch? Is er markt voor?
Een businessplan ga je pas schrijven als het haalbaarheidsonderzoek positief uitvalt (een “go”). Het businessplan beschrijft dan hoe je de innovatie gaat ontwikkelen, produceren, verkopen en financieren. Het is een uitgewerkt plan voor de uitvoering.
Zie het zo: het haalbaarheidsonderzoek bepaalt of je de berg kunt beklimmen. Het businessplan is de route die je gaat nemen als het antwoord “ja” is.
Voor MIT Haalbaarheid heb je nog geen volledig businessplan nodig, maar wel een eerste businesscase die aantoont dat je project potentieel commercieel interessant is.
Kan een haalbaarheidsonderzoek ook negatief uitvallen?
Absoluut. En dat is geen mislukking, maar juist een slimme beslissing. Een negatieve uitkomst (een “no-go”) betekent dat je hebt ontdekt dat je idee (nog) niet haalbaar is voordat je honderdduizenden euro’s in ontwikkeling hebt gestoken.
Veel ondernemers zien een no-go als falen, maar het tegenovergestelde is waar. Je hebt met relatief weinig investering (het onderzoek) een veel duurdere mislukking voorkomen. Bovendien geeft het onderzoek vaak inzicht in wat er wel mogelijk is: misschien kun je je idee aanpassen, een andere doelgroep kiezen, of wachten tot de technologie goedkoper wordt.
Voorbeelden van veelvoorkomende no-go redenen: de markt is te klein, de productiekosten zijn te hoog, er zijn octrooiblokkades, of de technologie is nog niet volwassen genoeg. In al deze gevallen bespaar je jezelf een dure mislukking door het op tijd te ontdekken.
Hoe verschilt MIT Haalbaarheid van andere R&D subsidies?
MIT Haalbaarheid is specifiek bedoeld voor de allereerste fase: onderzoeken of je idee überhaupt kans maakt. Je zit nog in de verkennende fase en weet nog niet zeker of het technisch kan, commercieel interessant is, of juridisch mag.
Andere R&D subsidies zoals MIT R&D, innovatiekrediet of WBSO zijn bedoeld voor latere fasen, wanneer je al weet dat het haalbaar is en je daadwerkelijk gaat ontwikkelen. Bij MIT R&D ontwikkel je een prototype of eindproduct, bij WBSO krijg je fiscale korting op loonkosten voor R&D-werkzaamheden.
Dit is de optimale volgorde qua subsidies: MIT Haalbaarheid (onderzoeken) → MIT R&D of innovatiekrediet (ontwikkelen) → WBSO (doorlopende R&D).
Belangrijk: bij MIT Haalbaarheid moet minimaal 60% van je project bestaan uit onderzoek, niet uit ontwikkeling. Als je al een werkend prototype hebt, ben je te ver voor MIT Haalbaarheid en kun je beter MIT R&D aanvragen. Onze consultants kunnen je het beste adviseren op basis van een korte kennismaking met je bedrijf en je plannen!
Wat gebeurt er als mijn haalbaarheidsonderzoek uitwijst dat mijn idee niet werkt?
Als je haalbaarheidsonderzoek uitwijst dat je oorspronkelijke idee niet haalbaar is, heb je drie opties:
Het mooie van MIT Haalbaarheid is dat je niet verplicht bent om door te gaan als het onderzoek negatief uitvalt. De subsidie betaalt voor het onderzoek, niet voor het resultaat. Een no-go is een legitieme uitkomst.
Welke experts heb ik nodig voor een haalbaarheidsonderzoek?
Afhankelijk van je project heb je verschillende experts nodig:
Altijd nodig:
– Marktonderzoeker of consultant voor marktanalyse en concurrentieonderzoek
– Financieel adviseur voor businesscase en kostprijsberekening
Vaak nodig:
– Technisch specialist voor technische haalbaarheid en proof-of-concept
– Octrooigemachtigde voor patent- en IP-onderzoek
– Juridisch adviseur voor certificeringen, regelgeving en exportregels
Soms nodig:
– Branchespecialisten die je sector goed kennen
– Potentiële klanten of partners voor validatie
Je kunt deze expertise inhuren via consultancybureaus, kennisinstellingen of gespecialiseerde adviseurs. De kosten hiervoor zijn subsidiabel binnen MIT Haalbaarheid. Veel ondernemers schakelen ook subsidieconsultants in (zoals Het Subsidie Lab) om het proces te begeleiden en de aanvraag op te stellen.